Data residency: lokalizacja danych to nie to samo co suwerenność danych
Data residency określa, gdzie dane są przechowywane (data location) oraz kto może mieć do nich dostęp (data sovereignty). W coraz bardziej chmurowym krajobrazie IT uwaga wykracza poza dane biznesowe i osobowe i obejmuje również dane i metadane związane z endpoint management. Podejmowanie decyzji o miejscu przechowywania danych przy jednoczesnym zachowaniu efektywności, zgodności regulacyjnej i właściwej obsługi ryzyka stało się priorytetem strategicznym.
Data Residency – W skrócie
- W środowiskach chmurowych lokalizacje przechowywania danych i metadanych endpointów stają się kluczowym priorytetem IT, obok lokalizacji dla danych biznesowych i osobowych.
- Lokalne przechowywanie danych, szczególnie w UE, zwiększa pewność prawną i zaufanie, ale nie zapewnia pełnej ochrony przed nieautoryzowanym dostępem.
- Data sovereignty zyskuje na znaczeniu dla firm, ponieważ kontrola dostępu do danych jest często ważniejsza niż miejsce ich przechowywania.
- Dla systemów krytycznych biznesowo zalecana jest data residency lokalna lub zlokalizowana w UE, aby zapewnić suwerenność cyfrową i autonomię operacyjną.
Poczta dyplomatyczna przekracza granice międzynarodowe bez poddawania się kontroli, ponieważ podlega wyłącznie prawu kraju nadawcy. Firmy zaangażowane w handel
międzynarodowy chciałyby uzyskać porównywalną ochronę dla swoich najbardziej wrażliwych danych.
W świecie cyfrowym nie istnieją jednak takie zabezpieczenia. Dla wielu organizacji pytanie dotyczy natomiast data residency, czyli fizycznej lokalizacji przechowywanych
danych oraz tego, kto jest ich właścicielem. Temat ten stał się szczególnie istotny w ostatnich latach, gdy firmy przeniosły procesy IT do chmury w celu zwiększenia efektywności.
Czym jest data residency?
Data residency odnosi się do miejsca fizycznego przechowywania danych oraz do ram prawnych określających, które przepisy, regulacje i uprawnienia władz państwowych dotyczą tych danych, niezależnie od kraju siedziby firmy. Dla wielu przedsiębiorstw data residency jest kluczowym elementem suwerenności cyfrowej, zwłaszcza w środowiskach IT opartych na chmurze.
Data Residency a zależność od dostawców chmury
W ostatnich latach narastająca niestabilność geopolityczna skłoniła wielu decydentów do zastanowienia się, czy nie stali się nadmiernie zależni od usług chmurowych hostowanych w
innych krajach. Zgodnie z
Cisco 2025 Data Privacy Benchmark Study, w którym wzięło udział ponad 2 600 specjalistów ds. bezpieczeństwa i prywatności z 12 państw, 90% organizacji postrzega lokalne przechowywanie
danych jako z natury bezpieczniejsze.
Na pierwszy plan wysuwają się dwa zagadnienia związane z zarządzaniem ryzykiem:
- Jak dobrze chronione są w chmurze zastrzeżone dane biznesowe przed dostępem ze strony konkurentów lub zagranicznych agencji rządowych?
- Czy dostęp do zasobów chmurowych będzie zagrożony w okresach konfliktów geopolitycznych?
Akt oskarżenia wydany przez Międzynarodowy Trybunał Karny (ICC) w Hadze wobec premiera Izraela Benjamina Netanjahu za działania militarne Izraela w Gazie ilustruje te
ryzyka. Rząd Stanów Zjednoczonych pod przywództwem sojusznika Netanjahu, Donalda Trumpa, zareagował na akt oskarżenia, blokując głównemu prokuratorowi i sędziom ICC dostęp do
amerykańskich usług chmurowych w zakresie poczty elektronicznej, podróży, płatności i innych usług, z dowolnej lokalizacji na świecie.
Choć ICC jest bardziej narażony na międzynarodowe naciski polityczne, sprawa ta pokazała, że firmy i inne organizacje powinny bardzo dokładnie zwracać uwagę na to, gdzie
przechowywane są dane korporacyjne oraz czy będą w stanie działać efektywnie, jeśli dostęp do tych danych zostanie im odebrany.
Argumenty za data residency w UE
Nawet bez zawirowań politycznych istnieją solidne powody, dla których firmy wybierają lokalną data residency. Dla organizacji z siedzibą w UE oznacza to lokalizację w obrębie Unii Europejskiej:
- Network latency: Dane często muszą być przechowywane w pobliżu źródła, aby zapewnić przetwarzanie z niskimi opóźnieniami. Na przykład systemy nadzoru wideo oparte na AI w zakładzie produkcyjnym wymagają szybkiego dostępu do danych, aby umożliwić terminowe reagowanie na incydenty.
- Regulacje: RODO zabrania przekazywania danych osobowych do państw trzecich, które nie zapewniają porównywalnego poziomu ochrony danych. Wyrok Schrems II z 2020 roku Trybunału Sprawiedliwości UE stwierdził, że umowy biznesowe wymagają indywidualnej oceny, czy prawo USA zapewnia równoważną ochronę danych. W zależności od branży tworzy to de facto obowiązek przetwarzania danych w UE, np. danych pacjentów w sektorze ochrony zdrowia.
- Zaufanie: Hyperscalerzy przechowują dane klientów europejskich w UE i deklarują, że zapobiegają nieautoryzowanemu dostępowi poprzez środki techniczne oraz lokalne partnerstwa. Jednocześnie podlegają amerykańskiej ustawie CLOUD (Clarifying Lawful Overseas Use of Data) i innym przepisom, które umożliwiają władzom USA dostęp do danych hostowanych przez amerykańskich dostawców usług chmurowych niezależnie od lokalizacji danych oraz zakazują operatorom chmurowym informowania klientów o takim dostępie. W efekcie część firm wykorzystuje „canary files", aby wykrywać nieautoryzowany dostęp, i wybiera zaufanych lokalnych dostawców.
Nie pomijaj danych IT management
Kwestie data residency wykraczają poza tajemnice handlowe i dane osobowe. Po ujawnieniu przez Edwarda Snowdena w 2013 roku informacji o monitorowaniu systemów cyfrowych przez rządy, liderzy
IT zdali sobie sprawę, że data residency dotyczy również danych i metadanych z systemów unified endpoint management (UEM) oraz innych systemów IT management. Narzędzia
administracyjne IT zapewniają dostęp do systemów przechowujących wysoce wrażliwe informacje biznesowe, inżynieryjne i produktowe. Nawet metadane sieciowe mogą stanowić cenne źródło
informacji dla organizacji rządowych i prywatnych zajmujących się szpiegostwem.
Wniosek dla zespołów IT jest jasny: należy strategicznie wybierać lokalizację aktywów cyfrowych i zawsze zachowywać kontrolę nad danymi pochodzącymi z systemów UEM oraz innych systemów
IT.
Nie ma powodu, aby nie korzystać z narzędzi chmurowych do codziennego zarządzania klientami Windows. Jednak endpointy krytyczne biznesowo, takie jak laptopy kadry kierowniczej czy
serwery Linux wykorzystywane w działach badawczych, powinny być zarządzane z uwzględnieniem data residency, najlepiej z użyciem rozwiązań on-premises, zaufanego lokalnego MSP lub
sprawdzonego partnera z siedzibą w UE dla organizacji europejskich.
Data Residency a suwerenność cyfrowa: liczy się dostęp, nie lokalizacja
Podstawowa zasada działania administratorów IT brzmiała kiedyś my server, my data, my control. Obecnie dane są nieustannie w ruchu i nie korzystają z ochrony, jaką daje
immunitet dyplomatyczny. Tworzy to nowe wyzwania dla liderów biznesowych w zakresie kontroli, bezpieczeństwa i suwerenności danych.
Dzięki odpowiednim narzędziom administratorzy mogą konsekwentnie stosować procesy data hygiene, aby
zachować integralność i aktualność danych oraz dobre praktyki data residency, które zapewniają pełną widoczność danych przechowywanych i przesyłanych. W idealnym przypadku widoczność ta
obejmuje metadane z systemów endpoint management. W tym kontekście szczególnie cenne są systemy UEM, które wspierają jednoczesne, równoległe działanie w środowiskach chmurowych i
on-premises.
Zespoły IT, które chcą zachować suwerenność nad najbardziej wrażliwymi danymi, powinny starannie dobrać zarówno lokalizację przechowywania, jak i ramy prawne dotyczące tych
danych. Najważniejsze jest nie to, gdzie dane są przechowywane, lecz kto jest uprawniony do uzyskania do nich dostępu.
Best Practice Guide: Wzmacnianie suwerenności cyfrowej
Wiele firm stoi przed wyzwaniem zarządzania rosnącą zależnością od międzynarodowych dostawców technologii przy jednoczesnym spełnianiu wymogów zgodności.
Nasz Best Practice Guide oferuje strategie wzmacniające niezależność cyfrową, pozwalające w sposób ukierunkowany ograniczać ryzyka oraz przygotować infrastrukturę IT na przyszłe
wyzwania.
Pobierz teraz Best Practice Guide „Digital Sovereignty”
