Zrównoważone IT: jak regulacja CSRD zmienia przedsiębiorstwa
Wraz z dyrektywą Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) zrównoważone IT stało się konkretnym obowiązkiem sprawozdawczym: od roku obrotowego 2024 UE drastycznie zaostrzyła wymagania dotyczące raportowania zrównoważonego rozwoju. Działy IT muszą szczegółowo rejestrować zużycie energii, emisje w łańcuchu dostaw i inne czynniki oraz dokumentować je w raporcie zrównoważonego rozwoju.
Zrównoważone IT: W scrócie
- Od roku obrotowego 2024 IT jest konkretnym obszarem raportowania w ramach CSRD.
- Raportowanie CSRD wymaga ustandaryzowanych, podlegających audytowi danych ESG, w tym wskaźników związanych z IT, takich jak zużycie energii i emisje Scope 3 w łańcuchu dostaw (upstream i downstream).
- Kogo dotyczy CSRD? Duże przedsiębiorstwa raportują już od 2024 roku; kolejne kategorie przedsiębiorstw, wyodrębnione według wielkości, będą dołączać etapami do 2028 roku.
- Zrównoważony rozwój IT w wymiarze środowiskowym znajduje odzwierciedlenie przede wszystkim w trzech obszarach działań: zarządzaniu cyklem życia, efektywności energetycznej i emisjach Scope 3.
Co oznacza zrównoważone IT w kontekście raportowania CSRD?
Wraz z nową dyrektywą CSRD UE znacząco rozszerza istniejącą dyrektywę dotyczącą ujawniania informacji niefinansowych (NFRD). Obejmuje to również działania związane z Green IT, które zmniejszają zużycie zasobów, ograniczają emisje i poprawiają przejrzystość w całym cyklu życia IT.
Stopniowo coraz więcej przedsiębiorstw będzie musiało raportować zgodnie z ustandaryzowanymi ESRS, w tym podawać wskaźniki podlegające audytowi. ESRS (European Sustainability Reporting Standards) to jednolite unijne standardy raportowania obejmujące aspekty środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym. Raporty są obowiązkową częścią sprawozdania z działalności i muszą zostać poddane zewnętrznemu audytowi („limited assurance”).
Uwaga skupia się nie tylko na efektywności energetycznej działania serwerów, endpointów i sieci, lecz także na sposobie postępowania z przestarzałymi urządzeniami, emisjach w łańcuchu dostaw oraz standardach społecznych.
CSRD: kogo dotyczy i co oznacza dla IT?
Początkowo wydawało się, że obowiązek raportowania obejmie również wiele małych i średnich przedsiębiorstw. Jednak w 2025 roku planowane wymagania dotyczące raportowania CSRD zostały ponownie znacząco uproszczone i obecnie można powiedzieć, że w przyszłości przede wszystkim duże przedsiębiorstwa będą musiały zajmować się raportowaniem CSRD. Co to konkretnie oznacza dla IT?
Jeśli te aspekty zostały uznane za istotne dla przedsiębiorstwa, działy IT muszą dostarczyć do raportu CSRD następujące dane:
- Całkowite zużycie energii (endpointy, serwery, sieć)
- Koniec cyklu życia urządzeń (recykling i utylizacja)
- Emisje Scope 3 związane z zakupem sprzętu (Scope 3, kategoria 1: zakupione towary i usługi)
- Przestrzeganie standardów społecznych w łańcuchach dostaw (np. prawa człowieka przy produkcji sprzętu)
- Ogólne ryzyka IT jako istotne aspekty zrównoważonego rozwoju (cyberbezpieczeństwo w kontekście ładu korporacyjnego ESG)
Bez uporządkowanego zarządzania inwentarzem IT i zautomatyzowanego zarządzania danymi, raportowanie CSRD staje
się ręczne, podatne na błędy i ryzykowne z punktu widzenia audytu.
Zrównoważony rozwój w IT: co przedsiębiorstwa muszą teraz uwzględnić
Aby osiągnąć cele zrównoważonego rozwoju i spełnić rosnące obowiązki sprawozdawcze, przedsiębiorstwa muszą uwzględnić całe środowisko IT. Poniższe trzy obszary działań mają szczególne znaczenie dla zrównoważonego rozwoju w IT:
1. Zarządzanie cyklem życia
- Wydłużaj cykl życia urządzeń (z 3 do 6 lat), naprawiaj i odnawiaj je zamiast kupować nowe oraz dokumentuj procesy utylizacji. Analiza DEX umożliwia zarządzanie cyklem życia dostosowane do potrzeb, z wykorzystaniem danych dotyczących wydajności, stabilności i opinii użytkowników.
2. Efektywność energetyczna
- Power management za pośrednictwem UEM, wirtualizacja, monitorowanie poszczególnych endpointów, energooszczędne programowanie, automatyczne aktualizacje i długie cykle wsparcia. Scoring wydajności DEX dostarcza metryk technicznych (wykorzystanie CPU, RAM i I/O dla każdego endpointu), identyfikuje nieefektywne systemy (przeciążenie, niedociążenie, systemy zużywające dużo zasobów) i umożliwia optymalizację oprogramowania → zmniejszenie zużycia energii dzięki zoptymalizowanemu wykorzystaniu.
3. Emisje Scope 3 związane ze sprzętem
- Emisje Scope 3 to wszystkie emisje pośrednie w łańcuchu dostaw, zarówno upstream, jak i downstream. W przypadku sprzętu IT większość z nich powstaje na etapie produkcji (wydobycie surowców, dalsze przetwarzanie, montaż). Oceniaj dostawców, dokumentuj emisje CO₂ dla każdego zasobu i preferuj certyfikowanych dostawców. Decyzje podejmowane na podstawie danych DEX prowadzą do mniejszej liczby nowych zakupów i dłuższych cykli wymiany.
Narzędzia UEM i DEX mogą zapewnić wsparcie operacyjne we wszystkich trzech obszarach działań:
- baramundi Management Suite (UEM): centralny inwentarz zasobów (według identyfikatora zasobu, typu i daty zakupu), zautomatyzowane zasady power management (sleep/shutdown), wirtualizacja, centralne zarządzanie przestarzałymi urządzeniami oraz ekstrakcja danych na potrzeby raportowania ESRS (CSV, API)
- baramundi Proactive Hub (DEX): scoring wydajności (wykorzystanie CPU, RAM i I/O dla każdego endpointu), opinie użytkowników (satysfakcja, postrzegana wydajność), identyfikacja nieefektywnych systemów (przeciążenie, niedociążenie, systemy zużywające dużo zasobów), metryki elektryczne dla wskaźników EPD i ESRS E1 oraz ciągła telemetria zamiast migawek
Efektywność energetyczna jako klucz do zrównoważonego IT
Jednym z głównych celów zrównoważonego rozwoju w ramach CSRD jest ograniczenie zużycia energii, a IT może wnieść w tym obszarze znaczący wkład. Jednak wiele przedsiębiorstw staje przed następującymi pytaniami:
- Jakie zasoby faktycznie zużywa nasze IT?
- Gdzie istnieje niewykorzystany potencjał oszczędności?
- Które działania można wdrożyć natychmiast?
Efektywność energetyczną w IT można często szybko poprawić, na przykład dzięki ukierunkowanemu zarządzaniu urządzeniami, centralnym aktualizacjom lub automatycznym trybom uśpienia. Pomaga to trwale ograniczyć zużycie energii elektrycznej, a jednocześnie obniżyć koszty operacyjne.
Raportowanie CSRD: przegląd nowych wymagań
Ponieważ liczne dane dotyczące zrównoważonego rozwoju pochodzą z systemów IT lub są w nich przetwarzane, IT odgrywa centralną rolę w spełnianiu wymagań CSRD. Najważniejsze zmiany w skrócie:
- Więcej przedsiębiorstw objętych obowiązkiem raportowania: również przedsiębiorstwa nienotowane na giełdzie będą zobowiązane do raportowania zrównoważonego rozwoju
- Bardziej szczegółowe ujawnienia: np. dotyczące zużycia energii, emisji, wykorzystania zasobów lub praw człowieka
- Jednolite standardy raportowania: wprowadzenie ESG (Environmental, Social, Governance) jako ram oceny
- Audyt zewnętrzny: raporty zrównoważonego rozwoju będą podlegać audytowi
Oznacza to, że przedsiębiorstwa, które nie są w stanie udokumentować informacji dotyczących zrównoważonego rozwoju w obszarze IT, pozostaną w tyle — zarówno podczas audytów, jak i w relacjach z interesariuszami.
Podsumowanie: zrównoważone IT jako centralna część strategii zrównoważonego rozwoju
Dzięki CSRD zrównoważony rozwój staje się mierzalny i objęty obowiązkiem raportowania. W rezultacie na IT zwraca się większą uwagę, ponieważ wpływa ono na zużycie energii, wykorzystanie zasobów i emisje w całym cyklu życia urządzeń.
DEX zapewnia podstawę danych, dzięki której zrównoważony rozwój można wdrożyć w praktyce operacyjnej: zamiast dostarczać audyty punktowe, stale udostępnia dane telemetryczne, dzięki czemu zespoły IT mogą nie tylko reagować, lecz także zarządzać proaktywnie. Zrównoważone IT nie jest zatem wyłącznie kwestią compliance. Działania takie jak wydłużenie okresów użytkowania, bardziej energooszczędna eksploatacja lub zakupy generujące niższe emisje mogą jednocześnie wspierać cele środowiskowe i obniżać koszty — pod warunkiem, że dostępna jest niezbędna przejrzystość dotycząca urządzeń, procesów i danych o zużyciu. Narzędzia takie jak baramundi Management Suite zapewniają podstawę danych niezbędną do tego celu.
W ten sposób IT staje się nie tylko motorem cyfryzacji, lecz także ważnym elementem skutecznej strategii zrównoważonego rozwoju.
